Ochrona flagi państwowej w polskim porządku prawnym

Od 2004 r. obchodzony jest w naszym kraju Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej – święto państwowe. W tym dniu w sposób szczególny organy państwa i samorządu, a także zwykli obywatele, oddają szacunek fladze narodowej.

Wprowadzenie osobnego święta państwowego poświęconego fladze narodowej zainicjowała grupa posłów, która w uzasadnieniu projektu stwierdzała: „Wybór 2 maja na Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej nie jest przypadkowy, gdyż jest to ten moment, w którym Polakom towarzyszą refleksje o szczytnych kartach historii Polski. Jest to także Światowy Dzień Polonii”. Święto zostało uchwalone 29 stycznia 2004 r. przez Sejm RP niemal jednogłośnie.

Wnioskodawcy w swoim projekcie zaznaczali również, że w ówczesnych regulacjach prawnych wątpliwą pozostawała kwestia indywidualnego używania flagi przez obywateli, na przykład poprzez wywieszanie na domach czy budynkach przedsiębiorstw. Użytkownicy flagi narażeni byli na sankcje prawne. Obecnie nie ma już tego typu wątpliwości – przepisy znowelizowanej ustawy o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych mówią wyraźnie, że każdy ma prawo używać barw narodowych.

Artykuł 5 ustawy stwierdza następująco: „Każdy ma prawo używać barw Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności w celu podkreślenia znaczenia uroczystości, świąt lub innych wydarzeń, z uwzględnieniem art. 1 ust. 2”, a zatem, że „otaczanie tych symboli czcią i szacunkiem jest prawem i obowiązkiem każdego obywatela Rzeczypospolitej Polskiej oraz wszystkich organów państwowych, instytucji i organizacji”.

W praktyce oznacza to swobodną możliwość wywieszania biało-czerwonej flagi na domu, mieszkaniu, maszcie umieszczonym na posesji, również samochodzie czy innych pojazdach. Ważne, jednakże pozostaje, by odnosić się do flagi z należnym szacunkiem, chronić ją przed zniszczeniem czy zabrudzeniem.

Warto zaznaczyć, że flagę państwową chronią przepisy prawnokarne zamieszczone w rozdziale XVII Kodeksu Karnego „Przestępstwa przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej”. Publiczne znieważenie, zniszczenie, uszkodzenie czy usunięcie flagi zagrożone jest grzywną, ograniczeniem wolności lub jej pozbawieniem do roku (art. 137 § 1). Polski system prawny kwalifikuje ten czyn zabroniony jako występek. Znieważenie sprawca może popełnić z zamiarem bezpośrednim lub ewentualnym. Istotna jest tutaj intencja dokonania czynu publicznie, a więc z zamiarem dotarcia do pewnego grona odbiorców. Wchodzi w grę zatem popełnienie tego występku w przestrzeni internetowej.

Ogólnie dostępne statystyki nie mówią zbyt o wiele o częstotliwości wyroków wymierzanych na podstawie art. 137 § 1 Kodeksu Karnego. W styczniu 2013 r. karę związaną z tym występkiem odbywało pięć osób, natomiast wyroki czterech osób oczekiwały na wykonanie. Z kolei na dzień 31 grudnia 2020 r. jedynie dwie osoby odbywały prawomocną karę za przestępstwa przeciwko Rzeczpospolitej Polskiej. Zaznaczyć, jednakże trzeba, że są to przepisy z artykułów 127-139, które obejmują również szpiegostwo czy publiczne znieważanie Narodu lub państwa, trudno zatem stwierdzić, czy były to czyny zabronione polegające na znieważaniu flagi.

Kodeks Wykroczeń również poświęca jeden z przepisów na ochronę symboli narodowych. Osoba, która narusza przepisy o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej, podlega według art. 49 karze aresztu lub grzywny.

Promocji szacunku do symboli państwowych nie sprzyjają zachowania niektórych osób znanych, a także promowane dziś w mediach głównego nurtu postawy antypatriotyczne. Znanym jest przypadek pracownika stacji telewizyjnej TVN Jakuba Wojewódzkiego, który w 2008 r. podczas programu wraz z gośćmi wkładał miniaturki polskiej flagi w psie odchody.

Pozostaje mieć nadzieję, że obywatele – pomimo licznych różnic politycznych i światopoglądowych – zachowają szacunek do drogich dla każdego Polaka barw narodowych.

ZOOM

więcej

Zobacz też

Obserwujemy