Obowiązkowe szczepienia będą premiowane przy zapisach do przedszkola

Czy dzieci, które poddano obowiązkowym szczepieniom będą miały pierwszeństwo przy zapisie do przedszkola i żłobka? Niewykluczone, że zostaną przyjęte takie przepisy. Obecnie trwają prace nad nowelizacją ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat trzech oraz Prawa Oświatowego. Rząd Mateusza Morawieckiego popiera postulaty Senatu.

Kto zaszczepiony ten lepszy?

W przedszkolach i żłobach wciąż jest zbyt mało miejsc w stosunku do realnych potrzeb społecznych. Dlatego rekrutacja do tych placówek wymaga wysiłku. Należy przedstawić określone dokumenty i za to przyznawane są punkty decydujące o przyjęciu do placówki.  

Do tego może dojść weryfikacja czy dzieci zostały zaszczepione. Tym razem nie chodzi o preparaty na Covid- 19 tylko obowiązkowe szczepienia na takie choroby jak m.in. gruźlica, odra czy tężec. 

Zaświadczenie o odbyciu tych szczepień może zwiększyć szanse na dostanie się dziecka do placówki. Takie zmiany są przewidziane w senackim projekcie nowelizacji ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat trzech oraz prawa oświatowego.

Podczas posiedzenia sejmowej komisji zdrowia odbyło się pierwsze czytanie tego projektu Zmiany spotkały się z aprobatą strony rządowej.

 „Właściwie kierunkowo zgadzamy się całkowicie, ale też widzimy docelowo, żeby te przepisy uwzględniały systemy informatyczne, żeby była możliwość wykorzystania informacji elektronicznej – ochrona zdrowia jest już coraz lepiej zinformatyzowana w tym zakresie – że szczepienia będą informacją dostępną w Indywidualnym Koncie Pacjenta. Jest to na pewno do bardzo dokładnego przygotowania, żeby nie zrobić żadnego błędu.” –  Maciej Miłkowski, Podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia. 

Przebieg procesu legislacyjnego można śledzić tutaj. 

Obecny stan prawny 

Procedura przyjęć do żłobków uregulowana jest w ustawie z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3. Zgodnie z nią warunki objęcia dziecka opieką w żłobku lub klubie dziecięcym są określone postanowieniami statutu danej placówki i nie są w powiązane z sytuacją zdrowotną czy epidemiologiczną w kraju. 

Podobnie sytuacja wygląda w przypadku publicznych przedszkoli i szkół podstawowych. Ich organizacja, w tym zasady przyjmowania kandydatów do placówek, są regulowane w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe. Przepisy tej ustawy również nie wiążą możliwości przyjęcia dziecka do publicznego przedszkola, oddziału przedszkolnego w publicznej szkole podstawowej lub publicznej innej formy wychowania przedszkolnego z sytuacją zdrowotną czy epidemiologiczną w kraju. 

Od 2019 r. można zaobserwować pojawianie się w poszczególnych gminach uchwał ustalających jako kryterium przyjęcia do publicznych żłobków posiadanie przez dziecko aktualnych szczepień zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych. 

Rodzice i wojewodowie zaskarżali te uchwały do sądów administracyjnych, które w większości przyznawały rację gminom. Zgodnie z obecnym stanem prawnym placówki opiekuńcze nie mogą wymagać od rodziców przedstawiania zaświadczeń, gdyż lekarze nie mają podstaw by je wydawać. W praktyce rodzice pokazywali książeczki szczepień. Senacki projekt nowelizacji ustawy zlikwiduje tą lukę w przepisach. 

Co się zmieni jeśli prawo zostanie zmienione? 

Jednym z kryteriów objęcia dziecka opieką w żłobku lub klubie dziecięcym będzie posiadanie przez dziecko obowiązkowych szczepień odbytych zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych. Realizacja obowiązku szczepień będzie potwierdzana zaświadczeniem wydanym przez lekarza, do którego zapisane jest dziecko. W przypadku przeciwwskazań do szczepienia, lekarz sporządzi zaświadczenie potwierdzające tę okoliczność.

Autorzy projektu nie ukrywają, że celem zmian jest zwiększenie wyszczepialności społeczeństwa.  

Omawiając temat szczepień jako kryterium przyjęcia, warto wskazać na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie dopuszczalności kryterium rekrutacyjnego poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom.

W uzasadnieniu wyroku czytamy m.in., że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5 i 14 u.s.g. do zadań własnych gminy należy między innymi ochrona zdrowia i bezpieczeństwa obywateli oraz, że obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z przepisów prawa, tj. ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1239). 

Ponadto wskazano, że w świetle danych publikowanych przez wyspecjalizowane organy jest faktem powszechnie znanym, że następuje wzrost zachorowań na groźne choroby m.in.: na odrę, z uwagi na zwiększającą się liczbę rodziców, którzy odmawiają poddania dzieci ustawowemu obowiązkowi szczepień ochronnych. Powoduje to realne zagrożenie dla zdrowia innych członków społeczeństwa, w tym dla dzieci zaszczepionych w przedszkolu. 

,,W ocenie Sądu rodzice (opiekunowi) odmawiający poddania dzieci ustawowemu obowiązkowi szczepień ochronnych niejako same je różnicują, a tym samym dzieci zaszczepione i niezaszczepione nie posiadają identycznej cechy wspólnej. Rodzice którzy odmawiają wykonania ustawowego obowiązku szczepień ochronnych dziecka nie mogą wymagać by były traktowane na równi z tymi, którzy przestrzegają obowiązków ustawowych. Nie mogą oni oczekiwać, że takie zachowanie będzie „premiowane” podczas drugiego etapu rekrutacji do przedszkola. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie, że jest to ich wybór sprzeczny z prawem i rodzący określone konsekwencje ustawowe. Nie mogą zarzucać, że są dyskryminowane a przestrzegające obowiązków faworyzowane. Nie mogą też mówić o ograniczaniu lub uniemożliwianiu korzystania z ich praw, wymaganiu realizowania nieznanych prawu obowiązków. 

Dodatkowo w sytuacji gdy Konstytucja gwarantuje ochronę zdrowia obywateli i w tym celu państwo wprowadza obowiązek ustawowy szczepień ochronnych oraz ogranicza wolność obywateli dla jej realizacji. Odstępując od wykonania tego obowiązku obywatel naraża się nie tylko na konsekwencje prawne wynikające z regulacji ustawowych wprowadzonych w tym celu ale także świadomie ogranicza swoje prawa w innym zakresie wykluczając się z grupy, która ten obowiązek spełnia. Wychodząc z założenia konstytucyjnego, iż wszyscy są równi wobec prawa, trzeba stwierdzić, że dotyczy to także sytuacji kiedy wypełniają oni ciążące na nich obowiązki ustawowe.” 

ZOOM

więcej

Zobacz też

Obserwujemy