E- Toll: plusy i minusy nowego systemu opłat za autostrady

Od grudnia 2021 ma wejść nowy system poboru opłat na autostradach, oparty o geolokalizację. Chodzi o zlikwidowanie bramek i w konsekwencji korków. I to jest dobre rozwiązanie. Jednak zmiana budzi obawy czy aplikacja e-TOLL będzie śledzić kierowców.

Harmonogram zmian

Już w połowie czerwca Ministerstwo Finansów planuje ruszyć z nowym ogólnopolskim systemem regulowania należności za przejazd drogami. Na początku nowe zasady obejmą osoby kierujące pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t. Natomiast od początku grudnia roku e-TOLL będzie jedynym sposobem płacenia za przejazd płatnymi autostradami zarządzanymi przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad.

Szlabany zostaną zlikwidowane. Kierowcy będą mogli płacić za przejazd na dwa sposoby:  

  • zarejestrować się w e-TOLL z wykorzystaniem aplikacji geolokalizacyjnej
  • kupić jednorazowy bilet.  

Szczegóły na temat są dostępne tu.

Obawy

Nowe rozwiązania wywołują jednak pewne kontrowersje. Pojawiają się głosy, że projekt może zagrażać prywatności obywateli. Chodzi o inwigilację telefonów należących do kierujących pojazdami. Tymczasem prawo do prywatności to także prawo do zachowania w sekrecie miejsca swojego pobytu. A także zmiany miejsca pobytu bez kontroli urzędników.

Krytycy wskazują, że system mógłby śledzić ludzi także po tym, jak już zjadą z autostrady. Kolejna ważna i trudna kwestia jest związana z tym, że państwo oraz firma obsługująca system geolokalizacji będą w posiadaniu wrażliwych danych milionów Polaków poza kontrolą, jakiej wymaga dostęp do takich danych np. przez służby specjalne.

W rozmowie z portalem bankier.pl, Marek Broniarz – ekspert Centrum Nauk Sądowych UW wskazuje, że ,,kierowcy nie mają żadnej gwarancji, że pobrane przez system dane nie będą przechowywane w systemie Krajowej Administracji Skarbowej dłużej niż zapowiadane pół roku, a następnie nie zostaną pobrane przez osoby trzecie.”.

Ministerstwo uspokaja

Z prośbą o wyjaśnienie kontrowersji związanych z e-TOLL zwrócił się do Ministerstwa Finansów poseł Dobromir Sośnierz z grupą posłów. Poniżej załączam kilka wybranych odpowiedzi dotyczących najbardziej nurtujących pytań. Całość można znaleźć tutaj.

,,3. Kto jest gwarantem szczelności i bezpieczeństwa danych w ramach planowanego systemu opartego o geolokalizację? Kto i w jaki sposób będzie odpowiadał w razie wycieku tych danych w niepowołane ręce?

Administratorem danych osobowych w rozumieniu Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, s. 1, ze zm.) jest Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej. Administratorem systemu e-TOLL jest Szef Krajowej Administracji Skarbowej, który odpowiada za bezpieczeństwo danych. System zostanie wdrożony na podstawie przeprowadzonej analizy ryzyka środków technicznych i organizacyjnych, o których mowa w art. 32 RODO oraz oceny skutków dla ochrony danych osobowych, o której mowa w art. 35 RODO. SPOE KAS ponadto uwzględnia zasadę ochrony danych w fazie projektowania i zasadę domyślnej ochrony danych, o których mowa w art. 25 RODO. Zatem system zostanie wdrożony z uwzględnieniem wszelkich wymaganych środków ochrony organizacyjnej i technicznej określonych w przepisach z zakresu ochrony danych osobowych.

4. Czy dane o lokalizacji użytkownika będą gromadzone centralnie czy jedynie na urządzeniu końcowym? Jeśli będą gromadzone centralnie, to kto i na jakich zasadach będzie miał dostęp do danych gromadzonych z urządzeń końcowych? Jaki będzie czas retencji danych?

Zgodnie z zapisami ustawy o drogach publicznych dane geolokalizacyjne z siatki dróg płatnych niezbędne do poboru opłaty będą przekazywane z urządzenia mobilnego do systemu SPOE KAS i w nim będą one gromadzone. Dostęp do danych gromadzonych z urządzeń końcowych będą posiadać pracownicy KAS oraz podmioty zewnętrzne (Wykonawcy), z którymi zostaną zawarte Umowy w ramach realizacji usług. Z podmiotami tymi zostaną zawarte umowy powierzenia przetwarzania danych osobowych w zakresie niezbędnym do realizacji Umowy, zgodnie z art. 28 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, s. 1, ze zm.). Dane te będą przechowywane przez okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia zakończenia danego przejazdu po drogach krajowych.

5. Czy system będzie gromadził dane o położeniu użytkownika także poza autostradą? W jaki sposób będzie rozwiązane włączanie i wyłączanie rejestracji danych?

Szef KAS gromadzi i przetwarza dane geolokalizacyjne jedynie z odcinków objętych poborem opłat zgodnie z kategorią pojazdu poruszającego się po drodze. Jeśli pojazd zarejestrowany w systemie jest pojazdem lekkim i podlega opłacie jedynie na podstawie zapisów ustawy o autostradach płatnych i Krajowym Funduszu Drogowym do systemu będą trafiać dane z odcinków objętych tą opłatą. Pozostałe dane, nawet jeśli użytkownik nie wyłączy aplikacji będą automatycznie filtrowane i usuwane w czasie zbliżonym do rzeczywistego. Szef KAS nie będzie gromadził tych danych.”

Kary za przejazd autostradą bez opłaty

Aby wyłapać kierowców, którzy nie zapłacą za autostradę zostanie wprowadzony system kontrolowania opłat. Będzie on składał się z sieci kamer oraz radiowozów wyposażonych w urządzenia do odczytywania numerów rejestracyjnych.

Kara za przejazd na gapę to nawet 1500 zł. Od czerwca będą kontrolowani kierowcy ciężarówek, a od grudnia wszyscy kierowcy korzystający z płatnych autostrad.

ZOOM

więcej

Zobacz też

Obserwujemy