Czy muszę przyjąć mandat? – zmiany na drogach i nie tylko

Posłowie PiS chcą wprowadzić obowiązek przyjmowania mandatów karnych. Obecnie możemy odmówić. Przedstawiamy założenia i uzasadnienie projektu zmieniającego procedury w sprawach o wykroczenia.

Propozycje PiS

Projekt nowelizacji kodeksu postępowania ws. o wykroczenia przewiduje on m.in. rezygnację z ewentualnej odmowy przyjęciu mandatu karnego na rzecz możliwości zaskarżenia tego mandatu do sądu. Projekt zmienia art. 97 k.p.s.w. Obecne jego brzmienie:

Artykuł 97 Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

§ 2. Sprawca wykroczenia może odmówić przyjęcia mandatu karnego.

§ 3. Funkcjonariusz nakładający grzywnę jest obowiązany wskazać jej wysokość, określić zachowanie stanowiące wykroczenie, czas i miejsce jego popełnienia oraz kwalifikację prawną, a także poinformować sprawcę wykroczenia o prawie odmowy przyjęcia mandatu karnego i o skutkach prawnych takiej odmowy


Proponowana zmiana Art. 97 k.p.s.w.

§ 2 uchyla się
§ 3. Funkcjonariusz nakładający grzywnę jest obowiązany wskazać jej wysokość, określić zachowanie stanowiące wykroczenie, czas i miejsce jego popełnienia oraz kwalifikację
prawną, a także poinformować sprawcę wykroczenia o prawie, terminie i sposobie
wniesienia środka zaskarżenia oraz o treści przepisu art. 99a § 6.

Z kolei do art. 98 k.p.s.w., zaplanowano dodać § 8. w brzmieniu:

„W razie odmowy odbioru mandatu lub odmowy albo niemożności pokwitowania odbioru mandatu przez ukaranego, funkcjonariusz sporządza na mandacie odpowiednią wzmiankę; wówczas mandat uznaje się za odebrany”

Pomysł ten budzi największe kontrowersje. Ale to nie wszystko. Projekt zamierza umożliwić referendarzom sądowym wymierzanie kar nagany albo grzywny w postępowaniu nakazowym, czyli takim, w którym uznano, że prowadzenie rozprawy nie jest koniecznie a wyrok jest wydawany na posiedzeniu bez udziału stron.

W praktyce oznacza to, że referendarz sądowy będzie mógł wydać nakaz karny, od którego ma przysługiwać sprzeciw.

Jednakże zgodnie z art. 2 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów

powszechnych – zadania z zakresu wymiaru sprawiedliwości wykonują sędziowie.

Wydawanie orzeczenia rozstrzygającego (nakaz karny) o odpowiedzialności karnej za wykroczenie przez nie-sędziego z pewnością może budzić wątpliwości.

Uzasadnienie

„Projektowana ustawa ma na celu usprawnienie postępowania w sprawach o wykroczenia oraz odciążenie sędziów sądów powszechnych od obowiązków związanych z rozpoznawaniem spraw o wykroczenia, z zachowaniem konstytucyjnej i konwencyjnej gwarancji prawa do sądu w sprawach o wykroczenia”

— zaznaczają na wstępie autorzy projektu.

Posłowie proponowaną rezygnację z instytucji odmowy przyjęcia mandatu uzasadniają, wydawaniem prawomocnego wyroku skazującego w większości spraw o wykroczenia. Skoro i tak większość spraw potwierdza zasadność nałożenia mandatu to po co możliwość odmowy jego przyjęcia?

Ponadto zauważają:

„(…) odmowa przyjęcia mandatu przez sprawcę niejednokrotnie ma charakter impulsywny i nieprzemyślny, a w konsekwencji powoduje konieczność podjęcia szeregu czynności z wytoczeniem oskarżenia w sprawie o wykroczenie. Rozstrzygnięcie w postepowaniu mandatowym po wniesieniu sprawy do sądu nie jest już możliwe.”

Kolejnym argumentem jest zaczerpnięcie rozwiązań zachodnio-europejskich. „Mamy karykaturalną, monstrualną machinę mandatów w naszym kraju, na co inne, bardziej zasobne kraje UE nie mogą sobie pozwolić. Czy Niemcy, Włochy, Holandia, Belgia, Francja to kraje niedemokratyczne? W żadnym z tych krajów obywatel nie może odmówić przyjęcia mandatu. Można powiedzieć, że tym projektem wracamy do cywilizowanych reguł” – stwierdził wiceminister sprawiedliwości Marcin Warchoł.

Kierunek zmian

Usprawnienie działania sądownictwa bezsprzecznie powinno być jednym z celów rządzących. Należy jednak zadać pytanie czy proponowane zmiany rzeczywiście zadziałają z korzyścią zarówno dla państwa jak i obywateli? Czy będzie on w stanie w przeciągu 7 dni zgromadzić dowody na swoją niewinność?

Nasza redakcja na bieżąco obserwuje projekt, patrząc na ręce wszystkim na równi.

ZOOM

więcej

Zobacz też

Obserwujemy