Ministerstwo Zdrowia odpowiada – ile na pandemii zarabiają lekarze?

Wracamy do informacji medialnych na temat bardzo wysokich wynagrodzeń lekarzy zaangażowanych w leczenie osób zakażonych wirusem COVID-19. Ostatnio przedstawiliśmy odpowiedź NFZ. Z wnioskiem o udzielenie odpowiedzi w trybie dostępu do informacji publicznej zwróciliśmy się również do Ministerstwa Zdrowia.
Zapytaliśmy czy rzeczywiście stawki te są takie wysokie, a także czy dotyczą one tylko lekarzy, a może również pozostałego personelu medycznego zaangażowanego w walkę z COVID-19.

W odpowiedzi na wniosek złożony w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176), Departament Dialogu Społecznego prosi o przyjęcie poniższych informacji.

Na wstępie należy wskazać, że w polskim systemie prawnym przyjęty został model, w którym decyzja o wysokości wynagrodzeń poszczególnych pracowników podejmowana jest w poszczególnych podmiotach leczniczych przez kierownika danego podmiotu działającego jako pracodawca przy udziale działających w danym podmiocie organizacji
związkowych reprezentujących pracowników. Szczegółowe regulacje w zakresie wynagradzania pracowników podmiotów leczniczych określone są w ustawie Kodeks pracy, ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2020 r. poz. 295 z późn.zm.), ustawie z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego
wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach
leczniczych (Dz. U. z 2020 r. poz. 830) oraz w wydanych na ich podstawie aktach
wykonawczych.

Jednocześnie większość podmiotów leczniczych zatrudniających zdecydowaną większość pracowników działa w formie jednostek organizacyjnych prowadzących samodzielną gospodarkę finansową. Jedynie podmioty lecznicze działające w formie jednostek budżetowych działają w oparciu o środki pochodzące z budżetu państwa, a przy ustalaniu wysokości wynagrodzeń opierają się o tabele wynagrodzeń zasadniczych określane w rozporządzeniach. W przypadku tych podmiotów leczniczych kwestie wynagrodzeń pracowników reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. sprawie warunków wynagradzania za pracę pracowników podmiotów leczniczych działających w formie jednostki budżetowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 4 z późn.zm.).

Wytyczne w zakresie ustalania wysokości wynagrodzenia na poziomie indywidualnym formułuje art. 78 Kodeksu pracy. Zgodnie z treścią przytoczonego przepisu wynagrodzenie za pracę powinno być tak ustalone, aby odpowiadało w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także uwzględniało ilość i jakość świadczonej pracy. W celu określenia wynagrodzenia za pracę ustala się, w trybie przewidzianym w art. 771 -773Kodeksu pracy (układ zbiorowy pracy lub regulamin wynagradzania), wysokość oraz zasady przyznawania pracownikom stawek wynagrodzenia za pracę określonego rodzaju lub na określonym stanowisku, a także innych (dodatkowych) składników wynagrodzenia, jeżeli zostały one przewidziane z tytułu wykonywania określonej pracy.

Biorąc pod uwagę, że art. 78 Kodeksu pracy jest skierowany do konkretnego pracodawcy, który indywidualnie ustala każdemu pracownikowi wysokość należnego wynagrodzenia wraz z innymi dodatkowymi składnikami wynagrodzenia, Minister Zdrowia nie dysponuje informacjami o wysokości wynagrodzenia przysługującego lekarzowi, pielęgniarkom/pielęgniarzom, ratownikowi medycznemu oraz personelowi dodatkowemu/pomocniczemu pracującym na tzw. „oddziale covidowym” czy też w „tymczasowym szpitalu covidowym”.

Odnosząc się do kwestii dotyczących wysokości dodatkowego świadczenia
pieniężnego, Departament informuje, że w Poleceniu Ministra Zdrowia wskazano, że:

  1. wysokość dodatkowego świadczenia pieniężnego, wynosi od dnia 1 listopada
    2020 r. 100% wynagrodzenia wynikającego z umowy o pracę lub umowy
    cywilnoprawnej osoby uprawnionej,
  2. maksymalna kwota dodatkowego świadczenia pieniężnego, która nie może być
    wyższa niż 15 tys. zł i przysługuje osobom wykonującym zawód medyczny
    zatrudnionym na umowę o pracę lub na umowę cywilno-prawną.

Jednym z warunków otrzymania dodatkowego świadczenia pieniężnego jest uczestniczenie w udzielaniu świadczeń zdrowotnych, w związku z tym w sytuacji gdy uprawniony nie uczestniczy w udzielaniu świadczeń z powodu np. obowiązku odbycia kwarantanny, nie przysługuje mu dodatkowe świadczenie. W przypadku przebywania na kwarantannie zgodnie z art. 4g ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID- 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 z późn.zm.) w okresie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu
epidemii ubezpieczonemu zatrudnionemu w podmiocie leczniczym, w okresie podlegania obowiązkowej kwarantannie lub izolacji w warunkach domowych, o których mowa w przepisach o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, wynikających z pozostawania w styczności z osobami chorymi z powodu COVID19 w związku z wykonywaniem obowiązków wynikających z zatrudnienia w podmiocie leczniczym oraz w czasie niezdolności do pracy z powodu COVID-19 powstałej w związku z wykonywaniem obowiązków wynikających z zatrudnienia w podmiocie
leczniczym przysługuje zasiłek chorobowy, którego miesięczny wymiar wynosi 100% podstawy wymiaru zasiłku obliczonej na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

Podkreślenia wymaga, że uprawnienie do świadczenia dodatkowego zależy od faktycznej organizacji pracy i zadań realizowanych w danym okresie przez poszczególne osoby wykonujące zawód medyczny w podmiocie leczniczym. Weryfikację czy dana osoba spełnia warunki określone w Poleceniu przeprowadzić może więc jedynie podmiot leczniczy / kierownik podmiotu leczniczego, który posiada wiedze w tym zakresie i jest odpowiedzialny za organizację pracy danej placówki.

Jednocześnie Departament informuje, że Polecenie Ministra Zdrowia zostało wydane na podstawie art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, zgodnie z którym
minister właściwy do spraw zdrowia może podejmować inne niż określone w art. 10 tej ustawy, działania związane z przeciwdziałaniem COVID-19. Działania te są finansowane z budżetu państwa z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw zdrowia. Jednocześnie należy przywołać art. 42 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią COVID-19 oraz po jej ustaniu (Dz. U. poz. 1493), który stanowi zmianę podstawy prawnej wydania zmiany Polecenia.


Zdjęcie tytułowe: flickr.com/Jernej Furman

OBSERWUJEMY RÓWNIEŻ