Polacy po Brexicie – co się zmieni?

Bez wizy do Wielkiej Brytanii wjedziemy tylko w celach turystycznych. I to jedynie na okres pół roku. Po Brexicie, od stycznia nastąpią duże zmiany prawne w zakresie możliwości podróżowania. Czy to jedyna zmiany jaka odczują Polacy?

Od nowego roku przekraczanie granicy Wielkiej Brytanii nie będzie już tak proste. W niektórych przypadkach konieczne będzie uzyskanie wizy. Od 2 października 2021 r. konieczne będzie także posiadanie paszportu.

Polacy w Wielkiej Brytanii

Aby móc pozostać na wyspach, Polacy mieszkający tam na stałe muszą wystąpić z odpowiednim wnioskiem:

1. dla większości będzie to wniosek o zakwalifikowanie w ramy programu EU Settlement Scheme. W przypadku pomyślnego rozpatrzenia, obywatel Polski uzyska status osiedleńca lub wstępnego osiedlenia (settelment lub pre-settelment status)

2. dla części przypadków może być to również złożenie wniosku o przyznanie obywatelstwa brytyjskiego:

  • status taki może zostać nadany, jeżeli posiadamy już status osiedleńca w ramach EU Settelment Scheme,
  • lub jeżeli posiadamy zaświadczenie o stałej rezydencji (permanent residence document).

EU Settlement Scheme – co to takiego?

O zakwalifikowanie w ramy tego programu musi ubiegać się każdy Polak, chcący pozostać na stałe w Wielkiej Brytanii. Obowiązek taki będzie na nim ciążył nawet jeżeli posiada zaświadczenie o stałej rezydencji (permanent residence document). Nie trzeba tego robić, jeżeli dana osoba posiada pozwolenie na pobyt na czas nieokreślony lub pobyt stały (indefinite leave to remain).

O takim prawie świadczy zazwyczaj pieczątka w paszporcie lub pismo potwierdzające departamentu polityki imigracyjnej rządu Wielkiej Brytanii tj. Home Office.

Na proces aplikacji do EU Settelment Scheme składają się: potwierdzenie swojej tożsamości (potrzebny jest dowód lub paszport) oraz udowodnienie swojego stałego pobytu. Dla uzyskania statusu osiedleńca wymagane jest, aby dana osoba zamieszkiwała w Wielkiej Brytanii przez co najmniej 6 z 12 miesięcy przypadające na nieprzerwany okres 5 kolejnych lat. Jeżeli ktoś nie przebywał tam aż tak długo to może ubiegać się o status wstępnego osiedleńca (pre-setteled status).

Rodzaj przyznanego statusy nie zależy od rodzaju złożonego wniosku, ale od tego jak długo trwał dotychczasowy pobyt.

Weryfikacja miejsca zamieszkania odbywa się poprzez podanie swojego numeru ubezpieczenia (National Insurance number), dzięki któremu miejsce pobytu określa się na podstawie informacji z zeznań podatkowych. Jeżeli więc przez 5 ostatnich lat rozliczaliśmy swoje podatki w Wielkiej Brytanii, to nie musisz martwić się o udawadnianie stałego pobytu.

Dodatkowo w procesie aplikacji, każdy kto skończył 18 lat zostanie poproszony o oświadczenie w sprawie swojej karalności. Home Office sprawdzi, czy nie popełniłeś żadnego poważnego przestępstwa. Oświadczenia będą dodatkowo weryfikowane w rejestrach policyjnych.

W przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku do EU Settelment Scheme, ubiegający się zostanie zakwalifikowany jako osiedleniec lub wstępny osiedleniec. Dzięki temu będzie mógł kontynuować pobyt w Wielkiej Brytanii po 30 czerwca 2021 roku.

Status osiedleńca pozwala pozostać na stałe w Wielkiej Brytanii. Z kolei status wstępnego osiedleńca pozwala kontynuowanie pobytu przez okres pięciu lat, jeżeli jego rozpoczęcie nastąpiło przed 31 grudnia 2020 r. (po tym czasie można uzyskać status osiedleńca).

Co ważne, można utrzymać swój status nawet jeżeli opuści się teren Wielkiej Brytanii. Dla statusu setteled jest to okres 5 lat z rzędu, dla pre-setteled 2 lata (z zastrzeżeniem, że 5 lat ciągłości jest wciąż wymagane do uzyskania statusu setteled)

Uzyskanie któregokolwiek ze statusów pozwala:

  • pracować w Wielkiej Brytanii,
  • korzystać z narodowego systemu ochrony zdrowia (NHS) bezpłatnie,
  • rozpocząć lub kontynuować naukę,
  • uzyskać dostęp do funduszy publicznych np. zasiłki i emerytury,
  • podróżować swobodnie do i z Wielkiej Brytanii.

Urodzenie dziecka w Wielkiej Brytanii

Jeżeli dana osoba posiadasz status osiedleńca, to każde jej dziecko urodzone w Wielkiej Brytanii uzyska obywatelstwo brytyjskie. Jeżeli rodzic posiada status pre-setteled jego dziecko również uzyska ten status, chyba że drugie z rodziców będzie miało status osiedleńca lub obywatelstwo brytyjskie.

Rodzina

Jeżeli istnieje potrzeba, aby w Wielkiej Brytanii dołączył do ciebie twój członek rodziny, może to zrobić przed 31 grudnia 2020 (lub przed 31 grudnia 2025, jeżeli jest to twój małżonek) i ubiegać się o pobyt na zasadach EU Settlement Scheme. W pozostałych przypadkach członek rodziny będzie mógł pozostać w Wielkiej Brytanii na podstawie Wizy rodzinnej.

Kiedy wiza nie będzie potrzebna

Jeżeli planujemy przyjechać w celach turystyczny na okres krótszy niż 6 miesięcy. Na granicy trzeba będzie posłużyć się paszportem ważnym przez cały okres planowanego pobytu. Dodatkowo możemy zostać poproszeni o udowodnienie następujących kwestii:

  • wizyta odbywa się w celach turystycznych,
  • odwiedzając jesteśmy w stanie utrzymać siebie i osoby pozostające na ich utrzymaniu podczas podróży (lub uzyskać fundusze od kogoś innego na wsparcie),
  • mamy zakwaterowanie na swój pobyt,
  • jesteśmy w stanie zapłacić za swój powrót lub dalszą podróż (lub masz fundusze od kogoś innego),
  • po zakończeniu wizyty opuścimy Wielką Brytanię.

Odwiedzającego podczas swojego pobytu obowiązują liczne zakazy. Na zasadach wizyty turystycznej nie będzie można:

  • wykonywać płatnej lub bezpłatnej pracy dla firmy w Wielkiej Brytanii lub jako osoba samozatrudniona,
  • ubiegać się o fundusze publiczne (świadczenia),
  • mieszkać w Wielkiej Brytanii przez długi okres poprzez częste, kolejne wizyty,
  • zawrzeć związek małżeński (w tym celu potrzeba wizy do zawarcia małżeństwa).

Wiza nie będzie również potrzebna, jeżeli Wielka Brytania jest miejscem przesiadkowym dla dalszej podróży. W takim przypadku konieczne będzie udowodnienie tego np. poprzez okazanie biletów.

Kiedy wiza będzie potrzebna

Jeżeli pobyt jest dłuższy niż 6 miesięcy, przyjeżdżamy do pracy lub w celach naukowych. W zależności od okoliczności wyjazdu przewidziane są różne rodzaje wiz:

1.     Wiza dla pracowników wykwalifikowanych:

  • praca wymagająca wysokich kwalifikacji,
  • np. praca w służbie zdrowia lub opiece społecznej w sektorze publicznym,
  • posada w oddziale zagranicznego pracodawcy w Wielkiej Brytanii,
  • praca jako zawodowy sportowiec lub trener itp.

2.     Wiza dla pracownika tymczasowego:

  • praca przez krótki czas,
  • jako pracownik w prywatnym gospodarstwie domowym jako wolontariusz na cele charytatywne,
  • w ramach stażu pracy lub programie badawczo-szkoleniowym,
  • dla organizacji religijnej,
  • w sporcie, sztuce lub rozrywce itp.

3. Pracownik w ramach umowy międzynarodowej

Można również ubiegać się o wizę w ramach umowy międzynarodowej, jeżeli wykonywana praca podlega prawu międzynarodowemu podczas pobytu w Wielkiej Brytanii (np. Praca dla obcego rządu lub w służbie dyplomatycznej).

4. Wizy biznesowe

  • Wiza startowa– w celu rozpoczęcia działalności gospodarczej po raz pierwszy.
  • Wiza Innovator- dla doświadczonych przedsiębiorców posiadających fundusze na inwestycje.
  • Wiza Global Talent- aby pracować jako lider w środowisku akademickim, badaniach, sztuce, kulturze lub technologii cyfrowej.
  • Wiza inwestorska- dla osób chcących zainwestować 2 miliony funtów lub więcej w Wielkiej Brytanii.

5. Wizy rodzinne

Jeżeli członek rodziny posiada obywatelstwo brytyjskie, status osiedleńca lub wizę w celu nauki lub pracy.

Podczas wizyty będzie trzeba również pamiętać o innych kwestiach. Po Brexicie obowiązywać będą inne stawki za połączenia telefoniczne (powrót opłat za Roaming). Dodatkowo zmienią się warunki przewożenia niektórych gatunków zwierząt (w tym psów i kotów) oraz warunki korzystania z ubezpieczenia zdrowotnego za granicą.

ZOOM

więcej

Zobacz też

Obserwujemy