„Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2021” – co z bezpieczeństwem naszych danych?

Od kwietnia rusza obowiązkowy spis powszechny. Jakie korzyści wynikają z dobrze przeprowadzonego spisu dla państwa? Czy trzeba wziąć w nim udział? Ostrzegamy też jak uniknąć oszustów.

Cykliczne badanie Polaków

Według definicji Głównego Urzędu Statystycznego i Encyklopedii PWN spis powszechny to „podstawowe badanie i źródło danych z zakresu statystyki ludności, które ma na celu zebranie informacji o jej stanie i strukturze wg ustalonych cech demograficznych i społeczno-zawodowych, w oznaczonym momencie, na określonym terytorium.”

Jego realizacja opiera się na zaleceniach oraz standardach międzynarodowych Unii Europejskiej oraz Organizacji Narodów Zjednoczonych. Umożliwia to porównania wyników z innymi krajami prowadzącymi spisy. Dostarcza on cennych informacji dla badaczy wielu dziedzin, ale również jest nieocenionym źródłem danych dla samych państw. W oparciu o wyniki dotyczące liczebności obywateli w kraju, Unii Europejskiej decyduje o rozmiarze dotacji dla danego państwa.

Ale po co jest ten spis?

To diagnoza społeczeństwa, która ma za zadanie odpowiedzieć na pozornie trzy proste pytania:

  • „kim jesteśmy”,
  • „ilu nas jest”,
  • „jak żyjemy”.

Z uwagi na jego „powszechny” charakter dotyczy on wszystkich Polaków, a dane zebrane podczas spisu są jedynym źródłem informacji o wielu aspektach życia Polaków. Dla polskiego rządu to ważne narzędzie, które ułatwia podejmowanie strategicznych decyzji politycznych na kolejne lata.

Oprócz tego informacje zebrane podczas ogólnopolskiego badania pomagają w konstruowaniu wzorów grup reprezentacyjnych dla badań społecznych. Same jego wyniki stanowią podstawę weryfikowania, czy roczne badania bilansowe były właściwie przeprowadzone. Między innymi dlatego ważne jest, aby na pytania w formularzach czy też rachmistrzów odpowiadać zgodnie z prawdą.

Czy moje dane są bezpieczne?

„Wszystkie dane osobowe przetwarzane w ramach prac spisowych są poufne i podlegają szczególnej ochronie, na zasadach określonych w ustawie o statystyce publicznej oraz w ustawie o ochronie danych osobowych. Dane osobowe od momentu ich zebrania stają się danymi statystycznymi i objęte są tajemnicą statystyczną. Zasada tajemnicy statystycznej ma charakter absolutny, jest wieczysta, obejmuje wszystkie dane osobowe i nie przewiduje żadnych wyjątków dających możliwość jej uchylenia.” – informuje GUS na swojej stronie.

Ponad to warto zwrócić uwagę na to, że rachmistrzowie przed przystąpieniem do pracy są pouczani o tajemnicy statystycznej oraz o tym, jaka kara grozi za jej złamanie.

Trzeba też pamiętać, że z uwagi na charakter spisu osoby, które są badane mają trochę inne prawa ochrony danych. Ustawa o Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 roku reguluje te kwestie. Respondentom nie przysługuje część praw ochrony danych, które w innych warunkach się należą.

Oto podstawowe, wymieniane przez GUS:

  • dostęp do danych osobowych, w tym prawo do uzyskania kopii tych danych,
  • sprostowanie danych osobowych,
  • ograniczenie przetwarzania danych osobowych,
  • sprzeciw wobec przetwarzania danych osobowych.

Spis jest badaniem obowiązkowym, co regulowane jest między innymi w ustawie o Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 roku, która mówi w artykule 27, że przekazywanie danych jest „obowiązkowe i nieodpłatne”.

Zachowaj ostrożność podczas spisu

Jak wielokrotnie już pisaliśmy, wszelkie działania opierające się na udostępnianiu innym osobom naszych danych osobowych są dla oszustów okazją do kradzieży. Jest jednak łatwy sposób, by nie stać się ofiarą potencjalnych przestępców.

Przy samodzielnym spisie internetowym zalecamy zwrócić uwagę na to z jakiej strony korzystamy. Informacje o tym, jak dokonać spisu online można znaleźć tutaj.

W przypadku rozmowy z rachmistrzem mamy możliwość zweryfikowania, czy rzeczywiście jest tym, za kogo się podaje. Gwarantuje nam to zapis w Ustawie o Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 roku.

„Art. 17e. Osoba fizyczna objęta spisem powszechnym przed przeprowadzeniem przez rachmistrza spisowego wywiadu bezpośredniego lub wywiadu telefonicznego może zweryfikować tożsamość tego rachmistrza przez kontakt telefoniczny lub osobisty z gminnym lub wojewódzkim biurem spisowym. Informacja o sposobie weryfikacji tożsamości rachmistrza spisowego jest udostępniana na stronie internetowej Głównego Urzędu Statystycznego i urzędów statystycznych oraz w materiałach informacyjnych, edukacyjnych i promocyjnych popularyzujących spis powszechny.”

ZOOM

więcej

Zobacz też

Obserwujemy